Prefabrik ve yerinde döküm maliyet karşılaştırması
Kalıp, işçilik ve zaman maliyetleri birlikte değerlendirildiğinde tablo nasıl değişir?
Maliyet karşılaştırması yalnız metreküp beton fiyatına bakılarak yapılırsa yanıltır. Gerçek tablo, kalıp, işçilik, zaman ve şantiye giderleri birlikte hesaplandığında ortaya çıkar.
Kalıp maliyeti nerede birikir?
Yerinde dökümde kalıp her eleman için kurulur, sökülür ve taşınır. Kalıp malzemesi birkaç kullanımdan sonra yenilenir; işçilik ise her kurulumda yeniden harcanır.
Fabrika üretiminde aynı kalıp yüzlerce kez kullanılır. Kalıbın ilk maliyeti yüksektir ama eleman başına düşen pay, tekrar sayısı arttıkça hızla düşer. Bu yüzden tekrarlı elemanlarda prefabrik lehine fark büyür.
Zaman doğrudan paradır
Şantiyede geçen her ay; şantiye şefi, güvenlik, elektrik-su, geçici tesis ve ekipman kirası demektir. Bu giderler yapıya değil, süreye bağlıdır.
Yatırımcı açısından ikinci bir kalem daha vardır: yapının devreye girme tarihi. Üç ay erken açılan bir tesis, üç ay erken üretim demektir. Montaj süresinin neden kısaldığı bu yüzden maliyet konusudur.
Kalite maliyeti
Yerinde dökümde hava koşulu, işçilik değişkenliği ve kür kontrolü sahaya bağlıdır. Fabrika üretiminde bu değişkenler kontrol altındadır ve düzenli olarak test edilir.
Sonradan ortaya çıkan bir dayanım sorununun onarım maliyeti, çoğu zaman ilk yatırım farkından büyüktür.
Prefabrik ne zaman avantajlı değildir?
Dürüst cevap: her projede değil. Tek seferlik, çok küçük ya da geometrisi her aksta değişen yapılarda kalıp tekrarı oluşmaz ve avantaj azalır. Nakliye mesafesi çok uzun olan işlerde de lojistik kalemi büyür.
Prefabrik, tekrarlı geometrisi olan ve süresi kritik yapılarda — sanayi tesisi, depo, lojistik merkezi, tarım yapısı — en güçlü olduğu yerdedir.
